شکست لە ئێران، قەیران لە واشنتۆن؛ ترامپ بەدوای ڕێگای هەڵهاتندا دەگەڕێت!

ئاژانسی هەواڵی مێهر، بەشی نێودەوڵەتی: ئەوەی ئەمڕۆ لە واشنتۆن تێدەپەڕێت، تەنیا ناکۆکی نێوان چەند بەرپرسێکی ئەمریکی نییە سەبارەت بەوەی کە ئایا ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بەردەوام بن یان ڕابگیردرێن؛ بەڵکوو نیشانەکانی قەیرانێکی ستراتیژییە کە ئیدارەی ترامپی بەرەوڕووی پرسیارێکی قورس کردۆتەوە: چۆن دەتوانین لە زەلکاو ئێران دەربچین و ئەم دەرچوونە وەک شکستێک بۆ ئەمریکا تۆمار نەکرێت؟
ترامپ کاتێک هاتە ناو ئەم هەڵمەتەوە کە پێی وابوو بە بەکارهێنانی هێزی سەربازی و فشاری قورس دەتوانێت هاوکێشەکانی ئێران بگۆڕێت و دەستکەوتێکی خێرا بەدەستبهێنێت. بەڵام پێشهاتەکانی دواتر دەریانخست کە کەلێنی نێوان ئامانجە ڕاگەیەندراوەکانی واشنتۆن و ئەنجامە ڕاستەقینەکانی ئەم سیاسەتە زۆر زیاترە لە حیساباتە سەرەتاییەکان. ئێستا نەک هەر پرسی ئێران یەکلایی نەبووەتەوە، بەڵکوو تێچووی ئابووری، سیاسی و هەڵبژاردنی ئەم بڕیارە گەڕاوەتەوە بۆ ئەمریکا.
شکستی هەڵبژاردن؛ گورزی کوشندە لە ترامپ
بۆ گرنگترین نیشانەکانی ئەم دۆخە پێویستە لە شکستی قورسی کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنی ناوەڕاستی خولی ٥ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦دا بگەڕێین؛ هەڵبژاردنێک کە تێیدا دیموکراتەکان کۆنترۆڵی هەردوو ئەنجومەنی نوێنەران و ئەنجومەنی پیرانیان بەدەستهێنا.
ئەمە تەنها شکستێکی حزبی نییە. ئێستا ترامپ لە دوو ساڵی کۆتایی سەرۆکایەتییەکەیدا ڕووبەڕووی کۆنگرێسێک دەبێتەوە کە لە دەستی نەیارەکانیدایە. وەها دۆخێک دەتوانێت پەسەندکردنی بەرنامە ئابووری و بودجە و سیاسییەکانی ئیدارەی ئەمریکا قورس بکات و دەرەتانی مانۆڕی کۆشکی سپی زۆر کەم بکاتەوە.
بەڵام پەیامی گرنگتری ئەم هەڵبژاردنە، دابەشبوونی هاوپەیمانیی هەڵبژاردنی ترامپە. بەشێک لەو دەنگدەرانەی لە ساڵی ٢٠٢٤ پشتگیریان کردبوو، ئەمجارەیان دەنگیان بە دیموکراتەکان دا. هەروەها ڕاپرسییەکان دەریانخستووە کە نزیکەی لەسەدا ٦٠ی دەنگدەران کردەوەی سەربازیی ئەمریکایان لەدژی ئێران بە بڕیارێکی هەڵە زانیوە.
لەم چوارچێوەیەدا جێگری سەرۆک کۆمار جەی دی ڤانس بە ڕوونی ڕایگەیاند کە شەڕ لەگەڵ ئێران هۆکاری سەرەکی شکستی کۆمارییەکان بووە. تەنانەت جەختی لەوە کردەوە کە ئامۆژگارییەکانی پێشووی بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە، ئامۆژگارییەکی دروستە.
ئەم لێدوانانە دەبێ وەک دانپێدانانێکی گرنگ لە ناو حکومەتی ئەمریکاوە سەیر بکرێن: سیاسەتێک کە بڕیار بوو هێزی ترامپ پیشان بدات، ئێستا بووەتە یەکێک لەو هۆکارانەی کە پێگەی سیاسییەکەی لاواز دەکات.
چوار میحوەرەکەی ڤانس بۆ گەڕانەوە
لە بەرامبەر شکستی هەڵبژاردنەکاندا، ڤانس چوار میحوەری پێشنیار کرد بۆ دووبارە بنیاتنانەوەی پشتیوانی دەنگدەرانی ناڕازی: کۆتاییهێنان بە شەڕ لەگەڵ ئێران، گرنگیدان بە تێچووی ژیان و هەڵاوسان، گەڕانەوە بۆ سیاسەتی "ئەمریکا یەکەم" و گۆڕینی پەیوەندی واشنتۆن لەگەڵ ئیسرائیل.
ئەم چوار میحوەرە بەڕێکەوت نین. ئەوان بە وردی ئاماژە بەو خاڵانە دەکەن کە ئیدارەی ترامپ تووشی ناڕەزایی بووە لە بەشێک لە بنکەی هەڵبژاردنەکانی.
ترامپ توانی پشتیوانی بەشێکی بەرچاو لە کۆمەڵگەی ئەمریکا ڕابکێشێت بە بەڵێنی دوورکەوتنەوە لە ململانێی دەرەکی و یەکەمایەتیدان بە کێشە ناوخۆییەکان. بەڵام چوونە ناو هەڵمەتێکی تێچووی زۆر لە دژی ئێران ئەم بەڵێنەی بە دژایەتییەکی جددی پێشکەش کرد.
ئێستا ڤانس هەوڵدەدات لە هەمان دروشمە سەرەتاییەکان نزیک بێتەوە. جگە لە ناکۆکی لەسەر سیاسەتی دەرەوە، ئەم هەڵوێستە دەتوانێت نیشانەی دوورکەوتنەوە سیاسییەکەی بێت لە ترامپ و هەل بۆ ئەگەری کێبڕکێی سەرۆکایەتی ساڵی ٢٠٢٨ خۆش بکات.
نتانیاهۆ لە ناوەندی ناکۆکیەکەدا
بەشێکی دیکەی قەیرانەکە دەگەڕێتەوە بۆ پەیوەندییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل. ئاکسیۆس لە ڕاپۆرتێکدا ڕایگەیاندووە کە ڤانس لە وتووێژە تایبەتەکانیدا ڕەخنەی توندی لە بنیامین نتانیاهۆ گرتووە سەبارەت بە پرسەکانی پەیوەست بە ئێران و ڕایگەیاندووە کە سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە نزیکەی هەموو ئەو پرسانەدا هەڵەیە.
ئەم هەڵوێستە نیشان دەدات کە جیاوازییەکی جددی لەناو حکومەتی ئەمریکادا هەیە سەبارەت بەوەی تا چەند حیساباتەکانی تەلئەبیب کاریگەرییان لەسەر بڕیارەکانی واشنتۆن هەیە.
لە ڕاستیدا یەکێک لە پرسیارە گرنگەکان ئەوەیە کە ئایا هاتنە ناوەوەی ئەمریکا بۆ ئەم هەڵمەتە لەسەر بنەمای هەڵسەنگاندنێکی ڕاستبینانە بۆ تواناکانی ئێران بووە یان حیساباتەکانی نتانیاهۆ سەبارەت بە دەرئەنجامەکانی کردەوەی سەربازی لە ڕادەبەدەر کاریگەرییان لەسەر بڕیارەکەی ترامپ هەبووە؟
لەبەرامبەردا پیت هێگسێت وەزیری جەنگی ئەمەریکا هەر وەک دیارترین داکۆکیکار بۆ درێژەدان بە ڕێبازی سەربازی، هاوکات وەزیری دەرەوەی ئەمریکا مارکۆ ڕوبیۆ لەگەڵ ڤانس پاڵپشتی هەنگاونان بەرەو ڕێککەوتن دەکەن.
سێ ڕێگای سەختی ترامپ
ئێستا ترامپ ڕووبەڕووی سێ ڕێگای سەرەکی دەبێتەوە.
یەکەم: دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان؛ هەنگاوێک کە دەتوانێت قەیرانەکە فراوانتر بکات و تێچووی ئابووری و ئەمنی زیاتر بۆ ئەمریکا دروست بکات.
دووەم: هەنگاونان بەرەو ڕێککەوتن لەگەڵ ئێران؛ ڕێگایەک کە ڕێگە بە کۆتاییهێنان بە ململانێکان دەدات، بەڵام ڕەنگە نەیارانی ناوخۆیی ترامپ وەک پاشەکشەیەک لە ئامانجە ڕاگەیەندراوەکانی ئەمریکا سەیری بکەن.

سێیەم: بەردەوامبوونی دۆخی ئێستا، واتە پاراستنی فشاری ئابووری و دەریایی بەبێ گەڕانەوە بۆ ئۆپەراسیۆنە بەرفراوانەکان و بەبێ گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی بەردەوام.
ڕاپۆرتەکانی ئەم دواییە ئاماژە بەوە دەکەن کە هیچ کام لەم بژاردانە ڕێگەیەکی ئاسان بۆ دەربازبوون بۆ ترەمپ دابین ناکەن. تەنانەت هەڵسەنگاندنە هەواڵگرییەکانی ئەمریکا ئاماژە بەوە دەکەن کە مەرج نییە هێرشە نوێیەکان هەڵوێستی دانوستانکاریی تاران بگۆڕن یان گۆڕانکاری لە سیستەمی سیاسی ئێراندا بەدوای خۆیاندا بهێنن.
شکست لە دەرەوەی بەرەکانی شەڕ
گرنگی پێشهاتەکانی ئەم دواییە دەبێت لە کۆمەڵە دەرئەنجامەکانی ئەمریکادا بگەڕێین: لەدەستدانی کۆنترۆڵی هەردوو ئەنجومەنی کۆنگرێس، دابەشبوون لە بنکەی هەڵبژاردنی کۆمارییەکان، ناکۆکییەکان لە لووتکەی ئیدارە لەسەر بەردەوامبوونی ئۆپەراسیۆنەکان و سەرهەڵدانی گومانەکان سەبارەت بە پەیوەندییەکانی واشنتۆن لەگەڵ ئیسرائیل.
ئەمانە ڕەهەندەکانی قەیرانن کە بە سادەیی بە ڕاگەیاندنی سەرکەوتنی سەربازی یان لێدوانی سیاسی ناشاردرێنەوە.
ئێستا ترامپ ڕووبەڕووی دژایەتییەکی گەورە دەبێتەوە: ئەگەر دەست بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بکاتەوە، ڕەنگە تێچووی زیاتر بدات؛ ئەگەر ڕازی بێت، ئەوا ڕووبەڕووی تۆمەتی پاشەکشە دەبێتەوە؛ و ئەگەر درێژە بەو دۆخەی ئێستا بدات، قەیرانەکە بەردەوام دەبێت.
هەر لەبەر ئەم هۆکارەش پێویستە کردەوەکانی ڤانس لە چوارچێوەی هەوڵەکانی بەشێک لە دامەزراوە سیاسییەکانی ئەمریکادا بۆ دۆزینەوەی ڕێگایەک بۆ دەربازبوون لەم دۆخە سەیر بکرێت.
شەڕی ئێران چیتر بۆ واشنتۆن تەنیا پرسێکی سیاسەتی دەرەوە نییە؛ بووەتە هۆکارێک بۆ شکستی کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنەکاندا، ناکۆکییەک لە لوتکەی دەسەڵاتی ئەمریکا و کێبڕکێیەک لەسەر داهاتووی سیاسی وڵاتەکە. ئەو شەڕەی کە بڕیار بوو پێگەی ئەمریکا بەهێز بکات، ئێستا بووەتە یەکێک لە گەورەترین کێشە سیاسییەکانی ئیدارەی ترامپ.